Beschrijving

Het toenemende gebruik van generatieve AI leidt tot een toename van de impact van AI op energie- en waterverbruik, CO2-uitstoot, milieugiftigheid en gebruik van metalen en mineralen. Organisaties hebben op dit moment nog maar beperkt inzicht in hun eigen bijdrage aan deze impact en wat ze zouden kunnen doen om dit in kaart te brengen en te minimaliseren.

Binnen de werkgroep Duurzame AI werken professionals uit relevante sectoren samen aan het praktisch toepasbaar maken van duurzame AI. Deelnemers brengen concrete vraagstukken en use cases in rond generatieve en agentic AI en werken gezamenlijk uit welke ontwerp, inzet en keuzemomenten bepalend zijn voor de vormen van milieuimpact van AItoepassingen.

De werkgroep verbindt en activeert het duurzameAIecosysteem door relevante partijen, initiatieven en instrumenten samen te brengen en gericht uit te wisselen wat werkt in de praktijk. Daarbij staat het delen van ervaringen en kennis centraal: hoe meet je de ecologische impact van AI binnen organisaties? Welke indicatoren zijn bruikbaar en hoe ondersteun je besluitvorming waarin duurzaamheid expliciet? Deze vragen geven richting aan de werkgroep, samen met de andere organisatorische en maatschappelijke randvoorwaarden.

De NCDD faciliteert deze samenwerking als platform waar professionals uit verschillende sectoren leren van elkaars praktijkervaringen en deze vertalen naar herbruikbare inzichten voor bredere toepassing.

Werkstromen

De werkgroep werkt in 2026-2027 langs drie samenhangende werkstromen:

• Ecosysteem & internationale samenwerking: In kaart brengen van partijen, initiatieven en tools rondom duurzame AI en het verbinden van de NCDD aan relevante internationale netwerken.
• Use cases & bewustzijn: Werken met concrete AI-toepassingen via werksessies (o.a. Aanpak Begeleidingsethiek) om te laten zien hoe duurzame AI er in de praktijk uitziet of kan zien.
• Meten van AI-impact: IOntwikkelen van eerste, pragmatische indicatoren en meetkaders voor de milieu-impact van AI, in samenhang met bestaande best practices, kaders en NCDD-instrumenten.

Doelstellingen

• Vergroten van bewustzijn over de milieuimpact van AI (energie, CO₂, materialen, water);
• Organisaties ondersteunen bij het meten en duiden van AIimpact;
• Handvatten bieden om afgewogen besluitvorming over AIinzet te ondersteunen;
• In kaart brengen en verbinden van het (inter)nationale ecosysteem rond duurzame AI;
• Duurzame AI integraal verbinden met andere NCDDwerkgroepen (o.a. Meten, Inkoop, ITarchitectuur, Bewust Datagebruik).

Lopende activiteiten

• Webinars, in ieder geval een in samenwerking met Platform AI & Overheid, waarvan de eerste op 19 mei 2026.
• Bijdrage aan ECP Deelnemersspecial Investeren in digitale infrastructuur met EZK op 18 mei.
• Het ophalen en uitwerken van praktijkcasussen.
• Opzet en uitvoer van vier ethieksessies rond concrete casussen.
• Het verzorgen van een track (3 sessies) tijdens het congres van Platform AI & Overheid op 25 juni.
• Een eerste Duurzame AI ecosysteemkaart NL (wie doet wat, waar zitten de hiaten, waar zit overlap?).
• Eerste bouwstenen voor meetkaders, in nauwe samenwerking met bestaande werkgroepen.
• Mogelijke bijdrage NCDD-conferentie in september: een position paper, een proof of concept of één of twee uitgewerkte praktijkvoorbeelden van hoe organisaties afgewogen keuzes kunnen maken rond duurzame AI.
• (eerder betrokken) organisaties benaderen voor deelname werkgroep.

Behaalde resultaten

• Twee bijeenkomsten met TU Delft, IMEC, het Ministerie van Economische Zaken en ABN Amro t.b.v. ophalen en identificatie latente kennisbehoeften
• Bijdrage aan expertblog Kickstart.AI vanuit Conclusion en werkgroep Kennis & Vaardigheden.
• Betrokkenheid bij en bijdrage aan onderzoek milieu-impact gebruik GenAI bij overheden, rapport gepubliceerd.
• Twee break-out sessies op de Nationale Conferentie 2025 – een met Dialogic, EZ en Highberg over duurzaam ontwerp, een met Conclusion en Brabants Landschap over biodiversiteit en natuurherstel door inzet AI en bijdrage Koos Biesmeijer tijdens plenair inzake biodiversiteit & AI.